Jezioro Czorsztyńskie

Jezioro Czorsztyńskie ma powierzchnię 10 km2 i razem z Jeziorem Sromowieckim (będącym zbiornikiem wyrównawczym) powstało w wyniku przegrodzenia rzeki Dunajec i zbudowania zapory pomiędzy zamkami Czorsztyn i Niedzica.
Zaporę tą, o długości ponad czterystu metrów, zbudowano w latach 1975-1995 w przewężeniu Dunajca, niemal u stóp zamku w Niedzicy.
Podstawowe zadania zbiornika – poza znaczeniem przyrodniczym i krajobrazowym – kojarzone są z kilkoma kierunkami jego eksploatacji. Najważniejszą jego funkcją jest ochrona przeciwpowodziowa doliny Dunajca, poprzez gromadzenie nadmiaru wody płynącej tą rzeką w czasie wezbrań. Chociaż rola przeciwpowodziowa zbiornika jest zdecydowanie przejaskrawiana, bowiem w praktyce ogranicza się do znaczenia lokalnego i regionalnego, to przykładem tradycyjnie już przywoływanym dla jej poparcia jest sytuacja z lipca 1997 roku. Największy dopływ wody do Zbiornika Czorsztyńskiego był szacowany na prawie 1400 m³/s, a odpływ do Dunajca ze zbiornika wyrównawczego oscylował wokół 600 m³/s. Zbiornik Czorsztyński poprawia również warunki spływu przełomem pienińskim, podwyższając przepływy minimalne typowe dla okresów posusznych. Coraz większą popularność zyskuje także jako atrakcyjne miejsce nadwodnego wypoczynku z możliwością: kąpieli, żeglowania, wędkowania i nurkowania. Ważną funkcją Zbiornika Czorsztyńskiego jest produkcja energii elektrycznej przez elektrownie szczytowo-pompową o mocy 92 MW, usytuowaną na zaporze w Niedzicy. Niewielką hydroelektrownie (o mocy 2,1 MW) posiada również zbiornik wyrównawczy. Pierwsza produkuje w ciągu roku około 140 GWh, druga – niecałe 8 GWh energii. Blisko połowa tej energii jest pozyskiwana z tzw. pompowań, czyli powtórnego wykorzystania wody przepompowanej ze zbiornika wyrównawczego do głównego.
Po jeziorze Czorsztyńskim odbywają się regularne rejsy spacerowe statkiem-kawiarnią o nazwie „Harnaś” na którego pokładzie mieści się 130 osób. Statek ten często jest wykorzystywany do okolicznościowych imprez oraz rejsów przy muzyce kapeli góralskiej. Przystań znajduje się u stóp niedzickiego zamku, na którym, jak głosi legenda, przed wiekami żyła nieszczęśliwa kobieta, którą mąż utopił w zamkowej studni. Do dzisiaj ukazuje się w zamku duch Białej Damy.
Podczas spaceru „na wodzie” można podziwiać góry, ruiny zamku Czorsztyńskiego (link) oraz skansen Czorsztyński.

Ceny Biletów:

Dorośli – 14 zł
Dzieci od 3 do 15 lat – 12 zł
Dzieci do lat 3 gratis.

Atrakcje miejscowości i okolic

Niedzica po powstaniu zapory stała się jednym z najbardziej atrakcyjnych turystycznie regionów w Małopolsce. Z niedużej letniskowej wsi, przekształciła się w doskonałe miejsce, z którego można zaplanować wolny czas na wiele różnych sposobów. Jej dogodne położenie pozwala na zorganizowanie – wycieczki na Słowację, do Zakopanego, Krakowa, na baseny termalne, narty oraz wyprawy piesze i rowerowe.

Warto przybliżyć i zapoznać się z tym terenem, tak więc niżej przedstawiamy miejsca, godne polecenia każdemu turyście :

  • zwiedzanie Elektrowni Wodnej w Niedzicy z przewodnikiem.
  • zwiedzanie XIV – wiecznego zamku Dunajec w Niedzicy.
  • zwiedzanie zamku w Czorsztynie.
  • spływ tratwami Przełomem Dunajca, słynny na całą Europę.
  • pływanie po Jeziorze Czorsztyńskim kajakiem, łódką, rowerem wodnym, żaglówką.
  • rejsy po jeziorze statkami „Biała Dama”, „Harnaś” i „Dunajec” oraz gondolami.
  • piesze wycieczki w Pieniny: Trzy Korony i Sokolica (odległość ok. 7 km).
  • wyciągi narciarskie: Polana Sosny ( 3 trasy odległość ok. 2 km).
  • Kościół św. Bartłomieja (XV w., 1745) – Kaplica nawiązuje do kultu patrona wsi św. Bartłomieja, który przedstawiony jest na znajdującym się w kaplicy obrazie z XVIII w. pędzla Szymona Kowalskiego. Św. Bartłomiej przedstawiony jest z atrybutem – obdartą skorą powieszona na ręce. Kaplica jest murowana i kryta blachą. Co roku w dzień Bożego Ciała w kaplicy przygotowywany jest ołtarz, do którego udają się wierni z uroczystą procesją.
  • Kaplica św. Michała Archanioła (XVIII w.) – W kaplicy znajdował się niegdyś obraz z 1802 r. przedstawiający św. Michała, który strąca w czeluście piekielne szatana. Św. Michał miał chronić przed złymi mocami. Ze względu na bezpieczeństwo obraz został przeniesiony do zamku Dunajec.
  • Kaplica św. Rozalii (XVIII w.) – Święta Rozalia była bardzo czczona na Spiszu, miała chronić wiernych przed „morowym powietrzem”. W 1993r. z kaplicy wykradziono cenny obraz z wizerunkiem patronki, namalowany w 1769r. przez Szymona Kawalskiego, oraz dwie zabytkowe figury.
  • Zabudowa gospodarcza podzamcza (XVIII-XIX w.).
  • wycieczki rowerowe i krajobrazowe (trzy parki narodowe – pieniński, gorczański i tatrzański).
  • bliskość takich rezerwatów przyrody: „Zielona Skałka” w Falsztynie, „Niebieska Dolina” w Łapszach Niżnych, Bór na Czerwonem między Szaflarami a Nowym Targiem, „Skałka Rogoźnicka”, Rezerwat „Biała Woda” w Szczawnicy, „Rezerwat Rzeka Białka” wraz z „Przełomem Białki” obejmujący dolinę rzeki od Litwińskiej Grapy po ujście Białki do Jeziora Czorsztyńskiego.
  • Cmentarzyk Salamonów założony przez ostatnią właścicielkę zamku – Ilonę Salamonową.